(Art. 25-28) Przecinanie się kierunków ruchu – pierwszeństwo i kary

Kiedy twoja droga przecina się z drogą innego pojazdu, pieszego albo rowerzysty, ktoś musi poczekać. Art. 25–28 mówią kto – na skrzyżowaniu, przy przejściu dla pieszych, przy przejeździe dla rowerów i na przejeździe kolejowym.

Ustąpić pierwszeństwa znaczy według ustawy nie ruszać, jeśli twój ruch zmusiłby innego kierującego do zmiany kierunku, pasa albo istotnej zmiany prędkości, a pieszego – do zatrzymania się, zwolnienia albo przyspieszenia kroku.

Skrzyżowanie – reguła prawej ręki

• Zbliżając się do skrzyżowania, zachowujesz szczególną ostrożność.
• Ustępujesz pierwszeństwa pojazdowi, który nadjeżdża z prawej strony.
• Skręcasz w lewo? Ustępujesz też pojazdom z naprzeciwka, które jadą prosto albo skręcają w prawo.
• Tramwaj ma pierwszeństwo przed innymi pojazdami bez względu na to, skąd nadjeżdża.
• Te same zasady stosujesz, gdy kierunki ruchu przecinają się poza skrzyżowaniem.

Reguła prawej ręki to ustawienie domyślne. Znaki i sygnalizację świetlną stosujesz nawet wtedy, gdy ustawa mówi co innego. Polecenia policjanta (albo innej osoby kierującej ruchem) są ważniejsze od świateł i znaków, a światła – od znaków, które regulują pierwszeństwo (art. 5).

Nie wjeżdżaj na skrzyżowanie, jeśli na nim albo za nim nie ma miejsca, żebyś mógł jechać dalej. I nie rozdzielaj kolumny pieszych, czyli zorganizowanej grupy prowadzonej przez kierownika (np. wycieczki).

Piesi

• Zbliżając się do przejścia, zachowujesz szczególną ostrożność i zwalniasz tak, żeby nie narazić pieszego, który jest na przejściu albo na nie wchodzi.
• Ustępujesz pierwszeństwa pieszemu na przejściu i temu, który na nie wchodzi. Motorniczy tramwaju ustępuje temu, kto już jest na przejściu.
• Skręcasz w drogę poprzeczną? Ustępujesz pieszym, którzy przechodzą przez jezdnię drogi, w którą wjeżdżasz.
• Przejeżdżasz przez chodnik albo inną drogę dla pieszych (np. wjazd do garażu)? Jedziesz powoli i ustępujesz pieszym. Tak samo na placu, po którym piesi i auta poruszają się po tej samej nawierzchni.
• Przez jezdnię przechodzi osoba niepełnosprawna ze specjalnym znakiem albo ktoś, kto widocznie porusza się z trudem? Zatrzymujesz się i dajesz jej przejść.
• Przystanek tramwajowy bez wysepki, na który wjeżdża albo na którym stoi tramwaj: zatrzymujesz się tak, żeby piesi mogli spokojnie dojść do tramwaju albo na chodnik. Tak samo przy innych pojazdach komunikacji publicznej.

Przy przejściu dla pieszych nie wolno wyprzedzać pojazdu na przejściu ani tuż przed nim (chyba że ruch kieruje tam sygnalizator albo policjant – więcej w art. 24), omijać pojazdu, który jechał w tę samą stronę i zatrzymał się, żeby przepuścić pieszego, ani jechać wzdłuż po drodze dla pieszych lub po przejściu. Wyjątki dla rowerzystów opisują art. 33–34.

Rowerzyści, hulajnogi, rolki

Poniższe zasady chronią kierujących rowerem, hulajnogą elektryczną i urządzeniem transportu osobistego (np. elektryczną deskorolką) oraz osoby na rolkach, deskorolce czy zwykłej hulajnodze.

• Zbliżając się do przejazdu dla rowerów, zachowujesz szczególną ostrożność i ustępujesz każdemu z nich, kto jest na przejeździe.
• Skręcasz w drogę poprzeczną? Ustępujesz tym, którzy jadą na wprost – po jezdni, pasie ruchu dla rowerów, drodze dla rowerów, drodze dla pieszych i rowerów albo innej części drogi, którą opuszczasz. Typowa sytuacja: skręcasz w prawo, a obok prosto jedzie rowerzysta.
• Przejeżdżasz przez drogę dla rowerów albo drogę dla pieszych i rowerów (np. wyjeżdżając z osiedla)? Ustępujesz im pierwszeństwa.
• Nie wyprzedzasz pojazdu na przejeździe dla rowerów ani tuż przed nim, chyba że ruch jest tam kierowany.

Sam jeździsz rowerem albo hulajnogą? Zajrzyj do porad: rower i hulajnoga.

Przejazd kolejowy i tory tramwajowe

• Przy przejeździe i na nim zachowujesz szczególną ostrożność. Przed wjazdem na tory upewniasz się, że nie zbliża się pociąg – zwłaszcza we mgle albo przy innej słabej widoczności.
• Jedziesz tak, żebyś mógł się zatrzymać w bezpiecznym miejscu, gdy nadjeżdża pociąg albo gdy zapory lub sygnał zabraniają wjazdu.
• Nie wolno: objeżdżać opuszczonych zapór i półzapór, wjeżdżać, gdy zapory zaczęły się opuszczać albo jeszcze się do końca nie podniosły, wjeżdżać, gdy za przejazdem nie ma miejsca, wyprzedzać na przejeździe i tuż przed nim, omijać pojazdu czekającego przed przejazdem, jeśli musiałbyś wjechać na przeciwny pas.
• Auto stanęło na torach? Natychmiast usuń je z przejazdu. Jeśli się nie da – ostrzeż kierującego pociągiem o niebezpieczeństwie.
• Pojazd albo zespół pojazdów dłuższy niż 10 m, który nie może jechać szybciej niż 6 km/h, wjeżdża na przejazd dopiero wtedy, gdy kierujący upewni się, że zdąży przejechać, albo uzgodni przejazd z dróżnikiem.
• Przy torach tramwajowych stosujesz te same zasady (poza tą o długich, wolnych pojazdach). Wyprzedzać wolno tylko na skrzyżowaniu albo przejeździe tramwajowym z ruchem kierowanym.

Mandaty i punkty – piesi

Kwota w nawiasie to mandat przy recydywie, czyli gdy w ciągu 2 lat popełnisz to samo wykroczenie drugi raz. Kwoty dotyczą kierującego pojazdem mechanicznym, np. autem albo motocyklem. Na rowerze są niższe – np. za nieustąpienie pieszemu na przejściu od 50 do 500 zł.

Mandaty i punkty – skrzyżowanie, rowery, tory

Nieustąpienie pierwszeństwa pojazdowi albo rowerzyście

Za samo nieustąpienie pierwszeństwa innemu pojazdowi albo rowerzyście, kierującemu hulajnogą czy osobie na rolkach taryfikator nie ma osobnej kwoty. Rozporządzenie o punktach wpisuje takie naruszenie tylko razem z jego skutkiem i daje punkty według skutku:

Młody kierowca – uważaj podwójnie

W pierwszym roku od zdobycia prawa jazdy wystarczy ponad 20 punktów, żeby starosta cofnął uprawnienia. Jedno nieustąpienie pieszemu na przejściu (15 punktów) i jedno wyprzedzanie na przejeździe kolejowym (10 punktów) to już 25 punktów. W okresie próbnym, po przekroczeniu 12 punktów, czeka cię też obowiązkowe szkolenie. Szczegóły: punkty karne i okres próbny.

Źródła

• Ustawa – Prawo o ruchu drogowym: art. 2 pkt 19, 22 i 23 (kolumna pieszych, szczególna ostrożność, ustąpienie pierwszeństwa), art. 5 (polecenia, sygnały i znaki), art. 25 (skrzyżowania), art. 26 (piesi), art. 27 (przejazdy dla rowerów), art. 28 (przejazdy kolejowe i tory tramwajowe) – tekst jednolity Dz.U. 2024 poz. 1251 ze zm., tekst urzędowy w ISAP »
• Kwoty mandatów: rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów w sprawie wysokości grzywien nakładanych w drodze mandatu karnego (Dz.U. 2021 poz. 2484 ze zm.) – cała tabela: taryfikator mandatów
• Punkty karne: rozporządzenie MSWiA z 29 maja 2026 r. w sprawie ewidencji kierujących pojazdami naruszających przepisy ruchu drogowego (Dz.U. 2026 poz. 724), załącznik nr 1, kody A 02, A 06, A 08, B 01–B 05, B 07, B 08, B 11, B 12, D 01, D 06, F 02, F 06, F 07, H 10–H 13, H 25 i H 26

Stan prawny na 1 października 2026 r. To omówienie przepisów, nie ich urzędowy tekst – w razie sporu rozstrzyga ustawa.