(Art. 24) Wyprzedzanie – zasady, zakazy, mandaty i punkty

Wyprzedzasz wtedy, gdy przejeżdżasz obok pojazdu albo uczestnika ruchu, który jedzie lub idzie w tę samą stronę co ty (rower, hulajnoga, ciągnik i kolumna pieszych też się liczą). Przejeżdżanie obok kogoś, kto stoi, to omijanie, a obok jadącego z naprzeciwka – wymijanie. Wtedy obowiązują inne zasady – o nich jest art. 23.

Zanim zaczniesz – trzy rzeczy do sprawdzenia

Przepis każe ci się upewnić przed manewrem, że:

• widzisz drogę i masz miejsce – zdążysz wyprzedzić i wrócić na swój pas, nikomu nie utrudniając jazdy (także jadącym z naprzeciwka);
• nikt za tobą nie zaczął już wyprzedzać – zerknij w lusterko i w martwe pole, zanim wyjedziesz na lewy pas;
• kierowca przed tobą nie daje sygnału, że sam chce wyprzedzać, skręcać albo zmienić pas. Jeśli miga lewym kierunkowskazem, poczekaj.

Do tego dochodzi zwykła sygnalizacja: kierunkowskaz przy zmianie pasa przed manewrem i przy powrocie na prawy pas.

W trakcie wyprzedzania

• Zachowaj bezpieczny odstęp od wyprzedzanego.
• Co najmniej 1 m, gdy wyprzedzasz rower (także wózek rowerowy), motorower, motocykl, hulajnogę elektryczną, urządzenie transportu osobistego (np. elektryczną deskorolkę albo monocykl), osobę na rolkach, deskorolce lub zwykłej hulajnodze albo kolumnę pieszych. Jeśli na drodze nie zmieścisz się z tym metrem, jedź za nimi.
• Kierowca, którego wyprzedzasz, nie może przyspieszać. Ta sama zasada działa w drugą stronę – jeśli ktoś wyprzedza ciebie, utrzymaj prędkość albo zwolnij.
• Kierujący pojazdem wolnobieżnym, ciągnikiem rolniczym albo pojazdem bez silnika (np. rowerem lub wozem konnym) ma zjechać jak najbardziej na prawo, żeby ułatwić ci wyprzedzanie.

Kiedy wolno wyprzedzać z prawej strony

Zasadą jest lewa strona. Z prawej możesz wyprzedzać tylko w tych sytuacjach:

• Pojazd skręca w lewo – jeśli sygnalizuje skręt w lewo, wyprzedzasz go wyłącznie z prawej.
• Tramwaj wyprzedzasz z prawej. Z lewej możesz tylko wtedy, gdy z prawej nie da się przejechać przez położenie torów albo gdy jedziesz jezdnią jednokierunkową.
• Droga z wyznaczonymi pasami ruchu, jeśli jest to:
  • jezdnia jednokierunkowa, albo
  • jezdnia dwukierunkowa, na której w twoją stronę są co najmniej 2 pasy w terenie zabudowanym albo co najmniej 3 pasy poza nim.
  Warunki sprzed manewru (widoczność, miejsce, nikt cię nie wyprzedza) i zakazy z tabeli niżej obowiązują także tutaj.
• Na rowerze możesz wyprzedzać z prawej wolno jadące pojazdy inne niż rowery, np. auta w korku.

Poza tymi sytuacjami wyprzedzanie z prawej, np. poboczem na drodze z jednym pasem w każdą stronę, to wyprzedzanie z niewłaściwej strony. Grozi za to 1000 zł mandatu i 8 punktów karnych.

Gdzie wyprzedzać nie wolno – mandaty i punkty

W tabeli są miejsca, w których wyprzedzanie jest zakazane, i kary za złamanie zakazu. Kwota w nawiasie to mandat przy recydywie, czyli gdy w ciągu 2 lat popełnisz to samo wykroczenie drugi raz. Kwoty w tej tabeli dotyczą kierującego pojazdem mechanicznym, np. autem albo motocyklem.

Zakazy przy wzniesieniu, na zakręcie i na skrzyżowaniu dotyczą wyprzedzania pojazdu silnikowego, czyli m.in. auta, motocykla, autobusu, ciężarówki i ciągnika. Według ustawy pojazdem silnikowym nie są motorower, rower, hulajnoga elektryczna, urządzenie transportu osobistego, wózek inwalidzki ani tramwaj. Zakazy przy przejściach, przejazdach i torach dotyczą wyprzedzania każdego pojazdu.

Pozostałe kary za wyprzedzanie

Jeśli przy wyprzedzaniu jednego pojazdu złamiesz naraz kilka zakazów z pierwszej tabeli (poza zakazem wyprzedzania pojazdu uprzywilejowanego) albo wyprzedzisz go dodatkowo z niewłaściwej strony (np. z prawej na skrzyżowaniu), punkty dostaniesz tylko za jedno naruszenie – to, za które jest ich najwięcej.

Młody kierowca – uważaj podwójnie

W pierwszym roku od zdobycia prawa jazdy wystarczy ponad 20 punktów, żeby starosta cofnął uprawnienia. Dwa razy wyprzedzanie na przejściu dla pieszych to już 30 punktów. W okresie próbnym, po przekroczeniu 12 punktów, czeka cię też obowiązkowe szkolenie. Szczegóły: punkty karne i okres próbny.

Ciężarówki na autostradzie

Kierowcy ciężarówek kategorii N2 i N3 (powyżej 3,5 t) nie mogą wyprzedzać innych pojazdów samochodowych na autostradach i drogach ekspresowych, które mają tylko dwa pasy w danym kierunku. Wyjątek: wyprzedzany jedzie znacznie wolniej, niż mogą jechać ciężarówki na tej drodze, albo jest to pojazd przy pracach drogowych z żółtymi światłami błyskowymi. Dla ciebie to znaczy, że na takiej drodze ciężarówka rzadziej zajmie lewy pas.

Źródła

• Ustawa – Prawo o ruchu drogowym: art. 2 pkt 26–28 (definicje), art. 24 (wyprzedzanie), art. 26 ust. 3 pkt 1, art. 27 ust. 4, art. 28 ust. 3 pkt 3 i ust. 6 (zakazy przy przejściach, przejazdach i torach) – tekst jednolity Dz.U. 2024 poz. 1251 ze zm., tekst urzędowy w ISAP »
• Kwoty mandatów: rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów w sprawie wysokości grzywien nakładanych w drodze mandatu karnego (Dz.U. 2021 poz. 2484 ze zm.) – cała tabela: taryfikator mandatów
• Punkty karne: rozporządzenie MSWiA z 29 maja 2026 r. w sprawie ewidencji kierujących pojazdami naruszających przepisy ruchu drogowego (Dz.U. 2026 poz. 724), załącznik nr 1, kody B 02 i F 01–F 12

Stan prawny na 1 października 2026 r. To omówienie przepisów, nie ich urzędowy tekst – w razie sporu rozstrzyga ustawa.