(Art. 23) Wymijanie, omijanie i cofanie – zasady, zakazy i kary

Trzy manewry, trzy różne sytuacje. Ustawa rozróżnia je po tym, czy ten, obok kogo przejeżdżasz, się porusza i w którą stronę. Od tego zależy, jakie zasady stosujesz.

Wymijanie

• Zachowaj bezpieczny odstęp od pojazdu albo uczestnika ruchu z naprzeciwka – także od rowerzysty czy pieszego idącego poboczem w twoją stronę.
• Gdy jest ciasno, zjedź na prawo i zwolnij. Jeśli i to nie wystarczy – zatrzymaj się.
• Na zwężeniu ze znakiem B-31 „pierwszeństwo dla nadjeżdżających z przeciwka” czekasz ty. Zlekceważenie tego znaku to 100 zł i 4 punkty.

Omijanie

• Zachowaj bezpieczny odstęp od omijanego pojazdu, uczestnika ruchu albo przeszkody, a w razie potrzeby zwolnij.
• Pojazd, który sygnalizuje zamiar skrętu w lewo, omijasz wyłącznie z prawej strony.
• Jeśli przy omijaniu zmieniasz pas ruchu, obowiązują też zasady z art. 22: kierunkowskaz i pierwszeństwo dla jadących tym pasem.

Dwa przypadki, w których omijać nie wolno (opisuje je art. 26 i 28):

• pojazd jechał w tę samą stronę co ty i zatrzymał się, żeby przepuścić pieszego – nie omijasz go;
• pojazd czeka na otwarcie przejazdu kolejowego, a ominięcie go wymagałoby wjechania na część jezdni dla przeciwnego kierunku – też nie.

Cofanie – krok po kroku

1. Sprawdź, czy manewr nie stworzy zagrożenia i nie utrudni ruchu.
2. Upewnij się, że za pojazdem nie ma przeszkody. Lusterka to nie wszystko – obejrzyj się.
3. Nie widzisz, co jest za autem (np. wyjeżdżasz tyłem z ciasnej bramy)? Poproś kogoś o pomoc – przepis wprost tego wymaga.
4. Ustąp pierwszeństwa każdemu pojazdowi i uczestnikowi ruchu. Cofasz z wjazdu na posesję, a ulicą jedzie auto albo idzie pieszy? Czekasz.
5. Przez cały manewr zachowuj szczególną ostrożność.

Cofanie jest zakazane w tunelu, na moście, na wiadukcie, na autostradzie i na drodze ekspresowej.

Mandaty i punkty

Kwota w nawiasie to mandat przy recydywie, czyli gdy w ciągu 2 lat popełnisz to samo wykroczenie drugi raz. Kwoty 1500 zł (3000 zł) dotyczą kierującego pojazdem mechanicznym.

Za nieustąpienie pierwszeństwa innemu pojazdowi przy cofaniu taryfikator nie ma osobnej kwoty. Punkty dostajesz zależnie od skutku: 8 za utrudnienie ruchu, 10 za spowodowanie zagrożenia, 12, jeśli ktoś przy tym odniósł obrażenia – szczegóły w art. 25–28.

Młody kierowca – uważaj podwójnie

W pierwszym roku od zdobycia prawa jazdy wystarczy ponad 20 punktów, żeby starosta cofnął uprawnienia. Cofanie na autostradzie, bo przegapiłeś zjazd, to od razu 10 punktów – połowa tego limitu. W okresie próbnym, po przekroczeniu 12 punktów, czeka cię też obowiązkowe szkolenie. Szczegóły: punkty karne i okres próbny.

Źródła

• Ustawa – Prawo o ruchu drogowym: art. 2 pkt 26–28 (wymijanie, omijanie, wyprzedzanie), art. 23 (wymijanie, omijanie, cofanie), art. 26 ust. 3 pkt 2 i art. 28 ust. 3 pkt 4 (zakazy omijania) – tekst jednolity Dz.U. 2024 poz. 1251 ze zm., tekst urzędowy w ISAP »
• Kwoty mandatów: rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów w sprawie wysokości grzywien nakładanych w drodze mandatu karnego (Dz.U. 2021 poz. 2484 ze zm.) – cała tabela: taryfikator mandatów
• Punkty karne: rozporządzenie MSWiA z 29 maja 2026 r. w sprawie ewidencji kierujących pojazdami naruszających przepisy ruchu drogowego (Dz.U. 2026 poz. 724), załącznik nr 1, kody B 01, B 06, C 13, D 01, H 01–H 03 i H 26

Stan prawny na 1 października 2026 r. To omówienie przepisów, nie ich urzędowy tekst – w razie sporu rozstrzyga ustawa.