Kontrola drogowa po ludzku: co może policjant (dokumenty, alkomat bez twojej zgody, stan techniczny, licznik), kiedy kontroluje cię ITD albo straż miejska, jak działają fotoradary i odcinkowy pomiar oraz kiedy auto odholują na twój koszt. Stan prawny na 1 października 2026 r.
Kontrola ruchu drogowego to przede wszystkim zadanie Policji, ale w określonym zakresie kontrolują też Inspekcja Transportu Drogowego, straż miejska, Straż Graniczna, Służba Celno-Skarbowa, straż leśna czy Żandarmeria Wojskowa. Oto, co wolno kontrolującym i jakie masz obowiązki.
Badanie na alkohol albo narkotyki można przeprowadzić także bez twojej zgody – kontrolujący musi cię tylko o tym uprzedzić.
Jeśli w wypadku jest zabity lub ranny, kierowcę zawsze bada się na alkohol i środki działające podobnie. Możesz zażądać badania krwi lub moczu.
Policjant weryfikuje twoje auto w centralnej ewidencji pojazdów, a ciebie – w centralnej ewidencji kierowców i Rejestrze Dowodów Osobistych.
Niezatrzymanie się do kontroli, żeby jej uniknąć, to 15 punktów karnych. Tyle samo za niestosowanie się do poleceń kontrolującego.
Listę dokumentów podaje art. 38 – omawiamy go we wpisie o art. 38–45. Jeśli masz polskie prawo jazdy, ten przepis nie każe ci go wozić – policjant sprawdzi uprawnienia w ewidencji. Przy sobie masz mieć m.in. pokwitowanie zatrzymania prawa jazdy albo dowodu rejestracyjnego (jeśli ci je wydano), dokumenty dotyczące blokady alkoholowej (jeśli cię dotyczą) i inne dokumenty wymagane przez osobne ustawy. Za brak wymaganego dokumentu mandat wynosi 50 zł za każdy, łącznie najwyżej 250 zł, bez punktów.
Za jazdę po użyciu alkoholu rozporządzenie przewiduje 15 punktów, a jazda w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego to przestępstwo, także za 15 punktów. Policjant zatrzyma ci wtedy prawo jazdy (art. 135). Pamiętaj: w okresie próbnym obowiązuje cię 0,0 promila – szczegóły: okres próbny.
| Kto | Kiedy | Co może |
|---|---|---|
| Inspekcja Transportu Drogowego | przy przewozie drogowym, badaniu trzeźwości, naruszeniach zarejestrowanych przyrządami pomiarowymi albo urządzeniami rejestrującymi (także w pojeździe lub statku powietrznym), rażącym naruszeniu przepisów albo zagrożeniu bezpieczeństwa | to samo co policjant, także wobec właściciela pojazdu |
| Straż gminna (miejska) | zakaz ruchu w obu kierunkach, zatrzymanie i postój, ruch rowerów, hulajnóg, motorowerów i pieszych, strefa czystego transportu, nacisk osi | zatrzymać, wylegitymować, sprawdzić dokumenty i dane w ewidencjach, zażądać wskazania kierującego, sprawdzić zgłoszenie sprzedaży auta |
| Straż Graniczna, Służba Celno-Skarbowa | kontrola ruchu w swoim zakresie | większość uprawnień policjanta, w tym zatrzymanie dowodu rejestracyjnego |
| Straż leśna, Straż Parku | zakaz wjazdu, zatrzymywania się i postoju w lasach i parkach narodowych | zatrzymać, wylegitymować, sprawdzić auto w ewidencji, wydać polecenia |
| Zarządca drogi (tylko z policjantem, inspektorem ITD lub strażnikiem) | wymiary, masa, naciski osi, niszczenie lub zaśmiecanie drogi | zatrzymać, sprawdzić dokumenty i auto, nie pozwolić na dalszą jazdę |
Strażnik miejski czy leśny, który podejrzewa, że jesteś pod wpływem alkoholu, musi uniemożliwić ci dalszą jazdę do przyjazdu policji. Strażnicy i pracownicy zarządu drogi działają na podstawie upoważnienia komendanta policji.
Stacjonarne urządzenia rejestrujące w pasie drogowym obsługuje Inspekcja Transportu Drogowego (zadania wykonuje Główny Inspektor Transportu Drogowego, GITD). Wyłapują dwa wykroczenia: przekroczenie prędkości i przejazd na czerwonym. Urządzenie zapisuje obraz auta z numerem rejestracyjnym, datę i godzinę, a przy prędkości – twoją prędkość i limit w tym miejscu. Na niebezpiecznych odcinkach ITD może mierzyć średnią prędkość na odcinku drogi. GITD ustala właściciela auta z ewidencji pojazdów i kierowców, a właściciel musi wskazać, kto kierował (art. 78 ust. 4). Rozporządzenie o pomiarach ma brać pod uwagę możliwość błędu kierowcy do 10 km/h włącznie.
| Sytuacja | Usunięcie |
|---|---|
| Auto stoi w miejscu zabronionym i utrudnia ruch lub zagraża bezpieczeństwu | obowiązkowe |
| Auto stoi na miejscu dla osoby niepełnosprawnej bez karty parkingowej | obowiązkowe |
| Auto stoi tam, gdzie znak zapowiada usunięcie na koszt właściciela | obowiązkowe |
| Kierowca nie ma uprawnień albo ma zatrzymane prawo jazdy, a nie ma komu przekazać auta | obowiązkowe |
| Kierowca jest nietrzeźwy, po użyciu alkoholu albo nie ma przy sobie wymaganych dokumentów | możliwe, gdy nie da się zabezpieczyć auta inaczej |
| Stan techniczny auta zagraża bezpieczeństwu, niszczy drogę albo narusza wymagania ochrony środowiska | możliwe, gdy nie da się zabezpieczyć auta inaczej |
Opłaty ustala rada powiatu, ale nie mogą przekroczyć maksymalnych stawek. Ustawa podaje stawki bazowe, np. 440 zł za usunięcie auta do 3,5 t i 33 zł za każdą dobę na parkingu, a za hulajnogę elektryczną – 123 zł i 23 zł. Co roku są one waloryzowane, a aktualne maksymalne stawki ogłasza minister finansów w „Monitorze Polskim”. Jeśli nie odbierzesz auta w ciągu 3 miesięcy od usunięcia, starosta wystąpi do sądu o jego przepadek na rzecz powiatu. Za złe parkowanie, które nie utrudnia ruchu, policja albo straż miejska może założyć blokadę na koło.
Szczegółowy przebieg kontroli i to, jak masz się zachować, ustala rozporządzenie ministra spraw wewnętrznych. Praktyczne wskazówki: porady Policji. Z każdego wypadku śmiertelnego na drogach wskazanych w ustawie o drogach publicznych policja sporządza szczegółowe sprawozdanie dla Krajowej Rady Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego.
Stan prawny na 1 października 2026 r. To omówienie przepisów, nie ich urzędowy tekst – w razie sporu rozstrzyga ustawa.
Kodeks drogowy po ludzku – omówienia przepisów przygotowane przez redakcję dlakierowcy.info na podstawie ustawy – Prawo o ruchu drogowym (tekst jednolity Dz.U. 2024 poz. 1251 ze zm.). Stan prawny na 1 października 2026 r. Urzędowy tekst ustawy: ISAP »
poleca:
